Te veel suiker: gevolgen voor bloeddruk, cholesterol en gezondheid
De nieuwste richtlijnen van de WHO (Wereldgezondheidsorganisatie) adviseren volwassenen om de dagelijkse inname van vrije suikers sterk te beperken. De aanbeveling is om niet meer dan 25 gram suiker per dag te gebruiken, wat overeenkomt met ongeveer 5 suikerklontjes. Deze richtlijn is opgesteld omdat een langdurig hoge suikerinname negatieve gevolgen kan hebben voor de gezondheid.
In Nederland ligt de gemiddelde suikerconsumptie echter aanzienlijk hoger dan deze aanbevolen hoeveelheid. Veel mensen krijgen dagelijks ongemerkt grote hoeveelheden suiker binnen via frisdranken, vruchtendranken, snoep, koek, desserts en bewerkte voedingsmiddelen. Een structureel overmatige suikerinname wordt steeds vaker in verband gebracht met verschillende gezondheidsproblemen, waaronder overgewicht (obesitas), diabetes type 2, hart- en vaatziekten en verstoringen van de stofwisseling.
Naast het effect op het lichaamsgewicht heeft suiker ook directe invloed op belangrijke cardiometabole factoren. Dit zijn processen die te maken hebben met de gezondheid van het hart, de bloedvaten en de stofwisseling, zoals de bloeddruk, het cholesterolgehalte en de hoeveelheid vetten in het bloed.
Hoge suikerinname verhoogt cholesterol en bloedvetten
Een recente meta-analyse waarin 39 klinische onderzoeken werden samengevoegd, onderzocht de invloed van suikerconsumptie op de bloeddruk en bloedlipiden (bloedvetten). De onderzoekers vergeleken mensen met een hoge suikerinname met mensen die weinig suiker gebruikten.
Uit de resultaten bleek dat een hoge consumptie van suiker leidt tot een duidelijke stijging van verschillende bloedvetten, waaronder:
Triglyceriden: een verhoogde waarde wordt gezien als een belangrijke risicofactor voor hart- en vaatziekten.
LDL-cholesterol: ook wel het “slechte” cholesterol genoemd, omdat hoge waarden kunnen bijdragen aan de ophoping van vetten in de bloedvaten.
HDL-cholesterol: het “goede” cholesterol dat normaal gesproken helpt bij het afvoeren van cholesterol uit het lichaam.
Opvallend was dat het LDL-cholesterol sterker toenam dan het HDL-cholesterol. Hierdoor kan de verhouding tussen gunstig en ongunstig cholesterol verslechteren, wat het risico op cardiovasculaire problemen kan verhogen.
Suiker heeft ook invloed op de bloeddruk
Naast veranderingen in cholesterolwaarden bleek uit de onderzoeken dat een hogere suikerinname ook invloed heeft op de bloeddruk. Mensen die veel suiker consumeerden hadden gemiddeld een stijging van ongeveer 6 mmHg in de bloeddruk.
Een verhoging van de bloeddruk lijkt misschien beperkt, maar op populatieniveau kan dit een belangrijk effect hebben. Een langdurig verhoogde bloeddruk belast namelijk de bloedvaten en het hart en verhoogt het risico op aandoeningen zoals:
hoge bloeddruk (hypertensie);
hart- en vaatziekten;
beroertes;
nierproblemen.
Belangrijk is dat deze effecten niet alleen werden verklaard door gewichtstoename. De negatieve invloed van suiker op bloeddruk en bloedvetten werd ook gezien onafhankelijk van veranderingen in lichaamsgewicht. Dit betekent dat suiker zelf een rol kan spelen in het verstoren van de stofwisseling.
Minder suiker eten voor een betere gezondheid
Het beperken van de dagelijkse suikerinname kan bijdragen aan een betere gezondheid en een lager risico op chronische aandoeningen. Praktische stappen om minder suiker te gebruiken zijn:
drink vaker water of ongezoete dranken in plaats van frisdrank;
controleer etiketten op verborgen suikers in voedingsmiddelen;
beperk producten met toegevoegde suikers zoals koek, snoep en desserts;
kies vaker voor onbewerkte voedingsmiddelen zoals groenten, fruit, volkorenproducten, noten en peulvruchten.
Een gezonde leefstijl met een beperkte suikerinname ondersteunt een stabiele bloedsuikerspiegel, gezonde cholesterolwaarden en een normale bloeddruk. Daarmee kan het risico op metabole problemen en hart- en vaatziekten op lange termijn worden verminderd.
Bron: richtlijnen WHO en recente meta-analyses naar de effecten van suikerconsumptie op cardiometabole gezondheid.
Bron: American Journal of Clinical Nutrition 100(1):65-79, 2014. PMID 24808490
http://ajcn.nutrition.org/content/100/1/65.abstract
