Prikkelbare Darm Syndroom (PDS): oorzaken, klachten, voeding en ondersteuning

Ongeveer 10% van de Nederlandse bevolking heeft te maken met het Prikkelbare Darm Syndroom (PDS). Dat betekent dat meer dan 1,5 miljoen Nederlanders dagelijks klachten ervaren die verband houden met hun spijsvertering en darmfunctie. PDS is één van de meest voorkomende darmklachten en kan een grote invloed hebben op de kwaliteit van leven.

Het Prikkelbare Darm Syndroom is een chronische aandoening waarbij de werking van de darmen verstoord is, zonder dat er sprake is van aantoonbare beschadigingen aan de darmwand. De gevoeligheid en bewegingen van de darmen zijn veranderd, waardoor bepaalde voedingsmiddelen, stress en leefstijlfactoren sneller klachten kunnen veroorzaken.

Veelvoorkomende klachten bij PDS

De symptomen van PDS kunnen sterk verschillen per persoon. Veel voorkomende klachten zijn:

• Buikpijn of buikkrampen

• Een opgeblazen gevoel

• Overmatige gasvorming en winderigheid

• Diarree

• Obstipatie (verstopping)

• Afwisselend diarree en verstopping

• Een gevoelige of opgezwollen buik

• Vermoeidheid en een verminderde energiebalans

Naast lichamelijke klachten ervaren veel mensen met PDS ook mentale klachten. Onderzoek laat zien dat ongeveer 20% van de PDS-patiënten psychische klachten ervaart, zoals stress, somberheid of angstgevoelens. De verbinding tussen de darmen en de hersenen speelt hierbij waarschijnlijk een belangrijke rol.

De relatie tussen darmen en hersenen

De darmen en hersenen staan voortdurend met elkaar in verbinding via de zogenaamde darm-hersen-as. Een belangrijke rol hierin speelt de neurotransmitter serotonine, een stof die invloed heeft op stemming, ontspanning en het functioneren van het zenuwstelsel.

Een groot deel van de serotonine wordt geproduceerd in het maag-darmkanaal. Ongeveer 80% van de serotonine bevindt zich in de darmen, terwijl slechts een klein deel in de hersenen aanwezig is. Dit verklaart waarom de gezondheid van de darmflora mogelijk invloed heeft op hoe iemand zich voelt.

Binnen de traditionele Chinese geneeskunde werden de darmen vroeger ook wel omschreven als “de hersenen van de buik”. Hiermee werd het belang van een gezonde darmwerking en de invloed daarvan op het hele lichaam benadrukt.

Voedingstekorten en darmflora bij PDS

Bij mensen met PDS, vooral wanneer diarree een belangrijke klacht is, kunnen tekorten aan bepaalde voedingsstoffen ontstaan. Door een versnelde darmpassage krijgt het lichaam soms minder tijd om voedingsstoffen goed op te nemen.

Veel voorkomende tekorten zijn onder andere:

• Mineralen: calcium, zink, selenium en jodium

• Vitaminen: vitamine A, vitamine B2 en vitamine B6

Ook de samenstelling van de darmflora kan bij PDS veranderen. De darmflora bestaat uit miljarden bacteriën die samen een belangrijke rol spelen bij de spijsvertering, weerstand en het behoud van een gezonde darmwand.

Bij mensen met PDS wordt regelmatig gezien dat bepaalde gunstige bacteriestammen minder aanwezig zijn, waaronder:

• Lactobacillen

• Bifidobacteriën

Het aanvullen van specifieke probiotische bacteriestammen kan bij sommige mensen helpen om de darmbalans te ondersteunen en PDS-gerelateerde klachten te verminderen.

De invloed van voeding bij het Prikkelbare Darm Syndroom

Veel mensen met PDS merken dat bepaalde voedingsmiddelen hun klachten kunnen verergeren. Voeding speelt daarom vaak een belangrijke rol bij het verminderen en beter beheersen van PDS-symptomen.

Een voedingspatroon waarbij onderzocht wordt welke voedingsstoffen klachten veroorzaken, kan helpen om meer inzicht te krijgen in persoonlijke triggers. Een bekend en veel toegepast voedingsprogramma hiervoor is het FODMAP dieet.

Wat is het FODMAP dieet?

FODMAP staat voor Fermenteerbare Oligosachariden, Disachariden, Monosachariden And Polyolen. Dit zijn bepaalde soorten koolhydraten (suikers) die bij sommige mensen moeilijk worden opgenomen in de dunne darm.

Wanneer deze voedingsstoffen niet volledig worden opgenomen, komen ze terecht in de dikke darm. Daar worden ze door darmbacteriën afgebroken (gefermenteerd). Hierbij kunnen stoffen ontstaan die klachten veroorzaken, zoals:

• Gasvorming

• Een opgeblazen buik

• Buikpijn

• Veranderde stoelgang

Door tijdelijk bepaalde FODMAP-rijke voedingsmiddelen te beperken en deze vervolgens stap voor stap opnieuw te introduceren, kan vaak worden ontdekt welke voedingsmiddelen persoonlijk klachten veroorzaken.

Persoonlijke ondersteuning bij PDS

Iedere persoon met PDS reageert anders. Waar de ene persoon klachten krijgt van bepaalde koolhydraten, kan een ander juist reageren op andere voedingsmiddelen, stressfactoren of leefstijlgewoonten.

Via bioresonantie kan onderzocht worden welke voedingsmiddelen of factoren mogelijk extra aandacht verdienen binnen een persoonlijk voedingsadvies. Dit kan ondersteuning bieden bij het vinden van een voedingspatroon dat beter aansluit bij de individuele situatie.

Een gezonde darm begint bij inzicht in de signalen van het lichaam. Door aandacht te besteden aan voeding, darmflora, leefstijl en persoonlijke triggers kunnen veel mensen met PDS hun klachten beter leren begrijpen en verminderen.